Matematik Sorularına Doğru Yanıtlar Veren “Akıllı At Hans”

1900'lü yılların başında Almanya'da, matematik sorularına doğru cevaplar vermesiyle ünlenen "Akıllı Hans" isimli atın ilginç hikayesi ve sırrı...


65
23 Paylaşım, 65 points

Ünlü yazar Yuval Noah Harari, kitabı Homodeus’ta, hikayesine yer vermesinden sonra yeniden popülerleşen Akıllı Hans isimli at döneminin Almanya’sında matematik sorularına doğru cevaplar vermesiyle ünlenmişti.

Hikaye, Matematikçi Wilhelm von Osten’nin 1900’lü yılların başlarında köpek ve atların toplama ve çıkarma yapabileceklerini düşünmesiyle başlıyor. Osten, bir at satın alır ve atı matematik sorularını yanıtlama yönünde eğitmeye başlar. At o denli başarılıydı ki, Osten ona “akıllı Hans” adını verir.

Örneğin “Üç kere dört kaçtır?” diye sorulduğunda, Akıllı Hans toynağını 12 defa yere vurur. Yazılı bir mesajla, “Yirmiden on bir çıkarsa kaç kalır?” diye sorulduğunda, bu defa Hans, toynağını tam dokuz defa tıklatır ve her seferinde doğru cevabı verir.

Hans Almanya’da ve diğer ülkelerde ün kazandı. Bunun üzerine, durumu araştırmak üzere 1904 yılında Alman eğitim kurulu, bir psikoloğun başkanlığında, on üç kişilik bir komisyon kurar. Komisyon dalavereyi açığa çıkarmak üzere kolları sıvar. Ancak hiç bir hile tespit edemez, hatta Hans sahibinin olmadığı ortamda da sorulara büyük oranda doğru cevap vererek, komisyonun güvenini kazanır.

Hans’ın sırrını, 1907 yılında psikolog Oskar Pfungst keşfeder. Hans, muhataplarının yüz ifadelerini ve beden dillerini okuyarak, doğru cevapları buluyordur. Kendisine bir soru sorulduğunda, geçmişteki deneyimlerinden yola çıkarak, insanların onun toynağını belli bir sayıda vurmasını beklediğini öğrenmiştir. Toynağını vururken, dikkatle insanları incelemeye devam eder. Doğru sayıya yaklaştıkça insanlar gerilir, doğru cevabı verdiğindeyse, gerilim zirveye ulaşır. Hans, gerilimin zirve noktasını tespit etmekte ustalaşmıştır. Tıklamaya son verir. Gerilimin yerini hayranlık dolu bakışların, kahkahaların ve alkışların almasını keyifle seyreder. Böylece doğru cevabı verdiğinden emin olur.

Ayrıca Hans, sadece soru soran kişi doğru cevabı biliyorsa cevap verebiliyordu, ayrıca soru soranı da görmesi gerekiyordu. Bakıcı doğru cevabı bildiğinde, Hans’ın cevapları %89 oranında doğru oluyordu. Ancak bilmediğinde, bu oran %6’ya düşüyordu.

Hans’ın bir matematik dehası olmadığı Oskar Pfungst’un çalışmaları ile kanıtlanırken, onun beden dilinden duygu ve niyetleri okuyabilmekte olağanüstü bir yetenek olduğu ortaya çıkmış olur.

Atlar beden dili ile anlaştığı için, Hans bu yeteneğe aslında doğal olarak sahiptir. Onu farklı kılansa, bu yeteneğini, insanların da beden dillerini okumak yönünde geliştirmesidir.

Ancak ne yazık ki Akıllı Hans’ın eğiticisi von Osten, Dr. Pfungst’un çözümünü onamadı ve “düşünen” atıyla birlikte gösterilerini sürdürdü. Von Osten atının düşünebildiğine sonuna dek inandı.

Kaynak: 2 3


Beğen, ve Arkadaşlarınla Paylaş, Onlar da haberdar olsunlar.

65
23 Paylaşım, 65 points