in

Kara Delikler, Yeterince Hızlı Dönerse Özellikler Kazanabilir mi

Physical Review’de yayımlanan yeni bir yazıya göre kara delikler, yeterince hızlı döndüklerinde yeni özellikler kazanabilir. Çalışmanın önerdiğine göre alternatif modellerde hızlı dönen karadeliklerin tüyleri, başka bir deyişle başka bir skaler alanı veyahut alanları olabilir.

Genel görelilik, son derece karmaşık bir matematiksel kuramdır ancak kara delikler için tanımı oldukça kolaydır. Sabit bir kara delik, sadece üç özelliğiyle tanımlanabilir: Kütlesi, elektrik yükü ve dönüşü. Kara delikler yük biriktiremediği içinse uygulamada sadece iki özelliğe bakmak gerekiyor. Başka bir deyişle, bir kara deliğin kütlesini ve dönüşünü biliyorsanız onun ile ilgili bilinmesi şart olan her şeyi bilebilirsiniz.

Bu özellik, tüysüz teoremi (no-hair theorem) ile özetlenir. Spesifik olarak teorem, maddenin bir kara deliğe düştüğü vakit geriye kalan tek özelliğinin kütle olduğunu ileri sürer. Genel görelilik mevzubahis olduğunda ise kütle, kütledir. Yeniden de her vaziyette bir kara deliğin olay ufku, hiçbir ekstra özellik olmaksızın mükemmel şekilde pürüzsüzdür.

Kuantum kuramına göre bilgi katiyen yok edilemez:

Tüm öngörü gücüne karşın genel göreliliğin kuantum kuramı ile bir meselesi vardır ve bu bilhassa kara delikler için geçerlidir. Tüysüz teoremi doğruysa bir nesnenin içinde tutulan bilgi, olay ufkunu geçtiğinde yok edilir. Kuantum kuramı ise bilginin katiyen yok edilemeyeceğini söylüyor. Dolayısıyla geçerli yerçekimi kuramı, kuantumun geçerli kuramı ile çelişir. Bu da ateşten set çelişkisi gibi meselelerin ortaya çıkmasına kapı aralar.

Bu ikilemi çözmek için göreliliğe uzantıları içeren bir takım kuramlar önerildi ama standart görelilik ile bu değiştirilmiş kuramlar arasındaki fark, sadece aşırı vaziyetlerde görülebiliyor ve gözlemsel olarak çalışmayı zorlaştırıyor. Ancak Physical Review’de yayımlanan yeni bir yazı, konuya yeni bir bakış açısı sunuyor.

Yeterince hızlı dönerse kara delikler yeni özellikler kazanabilir:

Bir oda içindeki sıcaklık, bir skaler alan örneğidir.

Bir hayli değiştirilmiş görelilik kuramının, standart kuramda görülmeyen fazladan bir parametresi vardır. Kütlesiz skaler alan denilen ise Einstein’ın modelinin kuantum kuramı ile çelişmeyen bir şekilde irtibat kurmasına müsaade ediyor.

Bu yeni çalışmada ekip, böyle bir skaler alanın bir kara deliğin dönüşüne nasıl bağlandığını inceledi. Netice olarak düşük dönüşlerde, değiştirilmiş bir kara deliğin standart modelden ayırt edilemez olduğunu ancak yüksek dönüşlerde skaler alanın bir kara deliğin ekstra özelliklere sahip olmasına müsaade ettiğini buldular. Bir başka söylemle bu alternatif modellerde hızlı dönen karadeliklerin tüyleri, yani başka bir skaler alanı ya da alanları olabilir.

Dönen kara deliklerin bu istikametleri yalnızca olay ufkunun yakınlarında görülebilir ancak bu arada ikili kara delikleri de etkiler. Yazarların da işaret ettiğini gibi gelecekteki kütleçekim dalga gözlemevleri, genel göreliliğe bir alternatifin geçerli olup olmadığını belirlemek için hızlı dönen kara delikleri kullanabilir.

Einstein’ın genel görelilik kuramı, şimdiye dek karşısına çıkan tüm gözlemsel zorlukları aştı ancak muhtemelen evrenin en uç noktalarında çökecek. Bunun gibi araştırmalar ise gelecek bir sonraki yeniteoriyinasılbulacağımızı gösteriyor.

This post was created with our nice and easy submission form. Create your post!

Yalı Çapkını tarafından yazıldı

Ferrari CEO'su Emekli Oldu

İki Şirket, Ay Yüzeyinde Uzay Aracı Yarıştıracak