in , , ,

İstanbul Tarihindeki En İlginç Olaylardan Biri “1959 İstanbul Sinek Avı Seferberliği”

1959 yazında İstanbul tarihinin en ilginç olaylarından biri yaşandı. İstanbul’un her yerini sinek basmıştı ve evlerde, resmi dairelerde, sokaklarda kimseye rahat vermiyordu. Yetkililerin talimatıyla 17 Ağustos günü saat 13.00’da İstanbul halkı sinek avına çıktı. Bu seferberliğe katılmak mecburiydi hatta katılım göstermeyenler para cezasına çarptırılacaktı.

Göçlerle nüfus patlaması yaşayan İstanbul, 1.5 milyon nüfusa ulaşmıştı. 1959 yazında hem yüksek seyreden sıcaklıklar hem yaşanan susuzluk büyük bir sıkıntıydı. İstanbul’un sinek işgaline uğramasının nedenleriyse, birkaç kalemde sıralanıyordu.

İlk sırayı ahırlar ve mandıraların şehrin içinde olması alıyordu. Buralar adeta sinek fabrikası gibi çalışıyordu. Bunun yanı sıra, bugün garip görünse bile o dönem şehir içi nakliyecilikte at arabalarının, varoşlardaysa eşeklerin kullanılması sorunu büyüten bir faktördü.  Ayrıca bugünkü gibi çöp konteynerleri olmadığından biriken çöpler kimseye nefes aldırmıyordu.  İstanbul’da adeta sinekten göz gözü görmez hale gelmişti.

O yıllarda bir cumhuriyet altını ortalama 102 lira, Çöpleri sokağa atma cezasıysa 150 liraydı. Yoğun ilaçlama çabaları da sonuç vermiyor, başta Hürriyet olmak üzere, dönemin gazetelerinde kara sineğin zararları ve mücadele şekilleri üzerine haberler yapılıyordu.

O zamanlar, “soğuk hava dolabı” olarak adlandırılan buzdolapları her evde yoktu ve yiyecekler tel dolapta saklanıyordu. Lokantalarda da müşteriler azalmıştı. Yemeğe gelen müşterilere istedikleri takdirde birer sinek raketi bile veriliyordu!

Sinekler sebebiyle halkın yemek yiyemez, uyuyamaz hatta iş bile yapamaz hale gelmesi, sinek öldürücü raketlerinin karaborsaya düşmesine sebep olmuştu. Durum o kadar çaresiz bir hal almıştı ki Dönemin İl Sağlık Müdürü, günde 40-50 sinek öldürdüğünü, aynısını halka da tavsiye ettiğini söylüyordu.

Durumun gittikçe kötüye gitmesi üzerine, dönemin Demokrat Partili İstanbul Belediye Başkanı Kemal Aygün soruna bir çözüm bulmak amacıyla çalışanlarını toplantıya çağırdı. Herkes umutsuzdu, bir çift sineğin 40 günde ortalama 40 bin sinek ürettiği düşünüldüğünde bunlardan kurtulmanın bir yolu yok gibiydi. 160 işçi ve 25 teknisyenden oluşan ekibin sinekle mücadelede yetersiz kalmıştı.

Sonra ortaya bir fikir atıldı. “Herkes kendi kapısının önünü süpürse…” mantığıyla yola çıkan belediye meclisi, 1,5 milyonluk İstanbul’da her vatandaş 10 sinek öldürse 15 milyon sinekten kurtuluruz diye düşündü ve halka bir çağrı yapmaya karar verdi. Gazeteler ve radyolardan duyurulan sinek avı programına göre, ilk olarak 17 Ağustos 1959 günü, saat 13.00’da halk topluca sinek öldürmeye davet ediliyordu

Ayrıca mücadelede yararlılık gösterenlere manevi bir ödül olarak, Valilikçe “Sinek avlamakta gösterdiğiniz üstün başarı nedeniyle” şeklinde başlayacağı tahmin edilen birer teşekkür mektubu gönderilmesi kararı alındı. Valilik ve belediye bu konuyu o kadar ciddiye almıştı ki, sinek avına katılmadıkları belirlenmiş sekiz kişiye para cezası kesilmiş, yaklaşık 300 kişi ve işyerine de ihtar ve uyarı cezası verilmişti.

17 ağustos 1959 tarihinde saat 13:00 14:00 arası yapılan snek avı seferberliği sonrası 10 milyon sinek öldürüldüğün açıklanmasına rağmen şehirdeki sinek nüfusunda gözle görülür bir değişiklik olmaması üzerine bunun her pazartesi günü, aynı satte tekrarlanması kararlaştırıldı.

Her hafta biraz daha az insanın katıldığı sinek avından İstanbul halkı olumlu bir sonuç alamadı. Kışın gelişi ile beraber sinek nüfusu kendiliğinden azaldı ve İstanbul’un sinek avı da şehrin geçmişindeki en tuhaf olaylardan biri olarak tarihteki yerini aldı. Hatta “sinek avlamak” deyimi de o günlerden dilimize kalan bir miras niteliğinde.

Kaynak: 1 2 3


İlginizi çekebilecek diğer içerikler:

Türkiye Tarihinin En İlginç Olaylarından Biri “İstanbul’da Kurulan 3 Eroin Fabrikası”

İstanbul Boğazı’nı Yürüyerek Geçen İlk İnsan “Atilla Hülagü”

İstanbul’un Dikilitaşları Hakkındaki Efsane ve Tılsımları!

1932 Yılında Deve Kuşları ile Avustralya Hükümeti Arasında Çıkan Savaş!

[zombify_post]

Bir cevap yazın

Written by Bay Yorum

Sosyal Medyanın Son Çılgınlığı “Coffin Dance” Akımının Arkasındaki İlginç Hikaye

İmdat Çağrısı İçin Kullanılan “S.O.S”in Anlamı Nedir?