in , ,

19 Mayıs ile Özdeşleşen “Gençlik Marşı”nın Pek Bilinmeyen Öyküsü

“Dağ başını duman almış” mısrası ile başlayan ve hepimizin küçük yaşlardan beri kulağına çalınan, Gençlik Marşı’nın öyküsü, Türkiye’nin Olimpiyatlar’da temsil edilmesini sağlayan eğitmen, spor yöneticisi ve siyasetçi Selim Sırrı Tarcan ile başlıyor.

İlk Millî Olimpiyat Komitesi ve aynı zamanda Türkiye’de voleybol sporunun kurucusu olan Tarcan, 1909’da Berlin’de Uluslararası Olimpiyat Komitesi toplantılarına katıldı ve aynı yıl İsveç Kraliyet Askeri Beden Eğitimi ve Cimnastik Akademisi’ne başladı

Bu dönemde İsveç’te yöresel kültürlerin nasıl topluma etkisini ve folklor çalışmalarının nasıl yapıldığını gözlemleyen Tarcan, 1911’de yurda dönerek Osmanlı’da folklor çalışmalarını başlatan ilk kişi oldu.

İsveç’te yaşadığı dönemde İsveç şarkıları da dikkatini çekmişti. Özellikle duyduğu bir nota hafızasına kazındı ve hemen bir köşeye not etti. Şarkı, müziğini Felix Körling’in derlediği “Tre trallande jäntor” (Şakıyan Üç Kız) idi.

Tarcan yurda döndüğünde şarkıyı marş formatına getirdi ve Türkçe öğretmeni ve şair Ali Ulvi’den (Elöve) marş için söz yazmasını istedi. Ali Ulvi, dönemin zorlu şartlarını göz önüne alarak endişeli olan halka ve gençliğe umut aşılamayı amaçladı ve Gençlik Marşı’nın sözleri böylelikle ortaya çıktı.

Marş ilk olarak 1916’da erkek öğretmen okulunun beden eğitimi gösterileri sırasında söylendi. Çok sevilen marş büyük ilgi gördü ve kulaktan kulağa yayıldı. Marşı ezberleyenlerden biri de Mustafa Kemal Atatürk’tü.

19 Mayıs 1919’da silah arkadaşlarıyla Samsun’a çıktı. Tarladan bozma toprak yolda, ince bir yağmur eşliğinden bata çıka ilerliyorlardı ve sonunda otomobil arızalandı. Atatürk silah arkadaşlarına baktı ve “Yürüyebilir misiniz?” dedi. 1 saat uzaklıktaki köye varıp geceyi orada geçirecekler, sonra Havza’ya doğru ortaya çıkacaklardı.

Köye doğru yürümeye başlamışlardı ve Atatürk bu marşı mırıldanıyordu. Arkadaşlarına dönerek “Siz de söyleyin, yorgunluğunuzu alır” dedi ve hep bir ağızdan bu marşı söylediler.

Atatürk’ün “doğum günüm” dediği 19 Mayıs, 1935’de ilk olarak Atatürk Günü, 1938’de ise Gençlik ve Spor Bayramı ve 1981’de ise Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı adını aldı.

Gençlik Marşı Atatürk’ün hayata gözlerini yumduğu yıl, 20 Haziran 1938’de “Gençlik ve Spor Bayramı Marşı” olarak kabul edildi.

19 Mayıs’ın milli bayram ilan edildiği gün Atatürk , 1938’de gülümseyerek şu sözleri söylemişti:

“Anadolu’nun dağ başlarını, tekerleklerine çuval doldurduğumuz kırık dökük otomobillerle aşarken, yanımdaki arkadaşlarıma bu marşı söylemeyi adet edinmiştim.”

Kaynak: 2


İlginizi çekebilecek diğer içerikler:

Mozart’ın Önemli Eserlerinden Türk Marşı ve Hikayesi

Bilinmeyen Yönleriyle; İstiklâl Şairi Mehmet Akif Ersoy

Atatürk ve 10 Yaşındaki Amerikalı Bir Çocuk Arasındaki Mektuplaşmanın Harika Hikayesi

Çanakkale Zaferi’nin Gizli Kahramanı “Pilot Cemal Efendi ve Keşif Uçağı Ertuğrul”

[zombify_post]

Bir cevap yazın

Written by Bay Yorum

1964 Yılında İlk Koronavirüsü Keşfeden Bilim İnsanı: “June Almeida”

Düşük Bütçelerine Rağmen Yüksek Hasılat Yapmış 10 Efsane Film